Projekat WATER-GUIDE predstavljen na Festivalu „Pliva bez plastike“ u Jezeru
Projekat WATER-GUIDE – Water Assessment for Transformation and Ecological Revitalisation – Guidelines for Unified Integrated Design and Ecological Recovery, koji realizuje JNU Institut za zaštitu i ekologiju Republike Srpske, predstavljen je 11. septembra 2026. godine u Jezeru, u okviru Festivala „Pliva bez plastike“.
Treći dan Festivala bio je posvećen temi „Očuvanje rijeke Plive – problemi, posljedice i rješenja“, a okupio je predstavnike institucija, stručne i akademske zajednice, lokalnih zajednica i druge relevantne aktere radi razmjene iskustava i razgovora o zaštiti prirodnih vrijednosti Plive, biodiverzitetu, plastičnom otpadu i drugim pritiscima na riječni ekosistem, kao i o mogućnostima za konkretno djelovanje i buduću saradnju.
U okviru uvodnog predavanja „Izazovi očuvanja rijeke Plive – zaštita od različitih uticaja“, prof. dr Predrag Ilić, naučni savjetnik Instituta za zaštitu i ekologiju Republike Srpske, predstavio je širi kontekst zaštite rijeke Plive, prirodne i antropogene pritiske, značaj očuvanja prirodnih staništa i biodiverziteta, kao i potrebu za integrisanim pristupom zaštiti riječnih ekosistema.
Tokom događaja predstavljena su i iskustva i pristupi razvijeni kroz projekat WATER-GUIDE, čiji je osnovni cilj razvoj smjernica za revitalizaciju vodnih tijela u Bosni i Hercegovini, uz korištenje međunarodnih dobrih praksi, uključivanje zainteresovanih strana i prilagođavanje rješenja lokalnim i regionalnim uslovima. Projekat se zasniva na prenosu i prilagođavanju ne-fizičkog modela revitalizacije iz područja Szigetköz u Mađarskoj, sa fokusom na sliv rijeke Save.
Posebno je istaknuto da pristupi koje razvija WATER-GUIDE – uključujući rješenja zasnovana na prirodi, revitalizaciju riječnih staništa, uključivanje lokalnih zajednica i povezivanje naučnih saznanja sa praktičnim potrebama – imaju potencijal za primjenu i na drugim riječnim sistemima u regionu, uključujući rijeku Plivu. Jedan od ciljeva projekta upravo je razvoj modela koji se može prilagoditi i prenijeti na druge rijeke koje se suočavaju sa sličnim ekološkim izazovima.
Program je završen okruglim stolom posvećenim očuvanju prirodnog izgleda Plive, biodiverzitetu, plastičnom otpadu i mikroplastici, primjeni savremenih znanja i tehnologija, kao i mogućnostima međuinstitucionalne, međulokalne i regionalne saradnje.